Please assign a menu to the primary menu location under menu

Politiek

Uitslag van de kiezer

Griffie, Politieke Markt, verkiezingen'Hoe gaan we dit brengen'

De verkiezingsavond. Ruim 300 bezoekers, zonder uitzondering politiek geëngageerd, die zitten, staan, lopen, stuiteren, hangen, slenteren en vooral wachten. En om de tijd te doden: praten, lachen, plagen, discussiëren en snacks eten. De gemeenteraad viert elke vier jaar een soort verjaardag?

De deur is nog dicht, een klein clubje mensen wacht op de gang. maar met m’n tijdelijke stadhuispasje kom ik moeiteloos de Burgerzaal in. Terstond krijg ik een badge die mij identificeert als griffiemedewerker en een datumstempeltje op mijn hand. Ik ben ingedeeld, geclassificeerd en – kennelijk – in orde bevonden. De sfeer is gezet. De zaal is voor de gelegenheid ingericht met zithoekjes en statafels, een podium en een bar over de volle breedte van de zaal. Hatsiekadee, zeg! “Komen er 200 mensen, dan ben ik al tevreden,” zegt communicatieman David van de griffie, tegelijk met een gewichtig ‘oortje’ in zijn oor in het rond tuurt. Hij lijkt de zaken goed (mede-)georganiseerd en in de hand te hebben. En ja, dat blijkt later ook zo te zijn: tot in de puntjes! Als de deuren om 21:00 open gaan komt er enkele tientallen bezoekers binnen en ik herken de meesten ervan als partij-betrokkenen. Ze stralen een mix uit van gespannen verwachting en ongemak met de omgeving en het moment. Wat gaat deze avond brengen?

Schermen

Overal hangen schermen. Een giga-grote waarop de uitslagen worden getoond, maar ook enkele aanraakschermen, waar je op een stembureaulocatie kunt klikken en je te zien krijgt hoe de kiezer daar gestemd heeft. Da’s leuk! Ze blijken in de loop van de avond dús een enorme aantrekkingskracht op de aanwezigen uit te oefenen en ook ik zelf kijk later wat er in mijn eigen stembureau is gebeurd. In mijn geval had ik dat beter niet kunnen doen. De schermen vormen bovendien mooi natuurlijke ontmoetingsplaatsen, niet ongelijk de koffiehoek in een kantoor, en je ziet hoe mensen tijdens het bestuderen van de uitslagen met elkaar in gesprek raken.

Zwart gat

Allengs wordt het drukker in de zaal. En niet alleen dat. Er ontstaat een voelbare, haast tastbare spanning. Ik spreek erover met een paar lijsttrekkers en kandidaten. Het raadswerk is voor hen een ‘bijbaan’, ze doen het naast hun gewone werk, maar het voelt als een sollicitatie. Het voelt alsof ze worden beoordeeld, gekeurd. En het is een afrekening – in een positieve connotatie. Ja, dat begrijp ik wel. Ze zitten met ziel en zaligheid in hun raadswerk, maar hebben eigenlijk maar kleine en vaak wisselende kringen om te klankborden. Burgers zijn nauwelijks geïnteresseerd in de politici, politiek of het bestuur, maar vooral in het onderwerp dat hen aangaat. Als het van de agenda verdwijnt, verdwijnen ze ook uit beeld. Maar vandaag stemt een groot deel van de stad, ook die burgers die je nooit ziet of hoort. Dus er komen vandaag stemmen uit een groot zwart gat. Ik bedenk dat dat niet goed is en hoe we met z’n allen, stad en raad, daar de komende vier jaar wat op moeten bedenken. Mijn inspanningen van de afgelopen zes maanden zijn niet genoeg.

Wedstrijd

De overgrote meerderheid van de aanwezigen is actief tot super-actief geweest met campagnevoeren. Ook al zijn in de lokale politiek de tegenstellingen eigenlijk klein, in verkiezingstijd worden ze uitvergroot en voelbaar. In de race voor de meeste zetels is een felle competitie ontstaan, het is wij-of-zij, niet een strijd op leven en dood, maar daarom niet minder fel. Jerzy van de PvdA stuitert door de zaal, zijn vrouw ziet het barmhartig aan, Froukje de Jonge drentelt rusteloos door de zaal, bij de VVD klit het als kleefkruit bij elkaar en de AP/OPA’ers kijken morsig in het rond. Ik krijg even een muppet-show déjà vu. En zo zijn er veel meer leuke observaties te doen, als je hier rondloopt en de mensen een beetje kent. Het is een beetje als sport kijken, als je weet wie de spelers zijn en wat hun eigenschappen zijn, dan ga je zo’n wedstrijd met veel plezier volgen. Van de PVV, de SP en de meeste nieuwe partijen is niemand aanwezig en ofschoon het niet verrast (vooral van de eerste niet), vind ik het toch zwak spel om niet onderdeel te willen zijn van dit publieke moment. Later op de avond – als de tendens van de uitslag onmiskenbaar is – komen toch wat politici van PVV en SP de zaal in en tonen ze zich professioneel en sportief in hun verlies.

Uitslagen

Terug naar het moment. De eerste uitslagen die binnenkomen zijn nauwelijks bruikbaar; er is nog geen 15% van de stemmen geteld. Toch gonst het direct na elk percentage dat de burgemeester kenbaar maakt. O wauw, de PVV staat in de min, de PvdA doet het beter dan landelijk, GL lijkt stabiel en ai, D66 krijgt een beurt. Ach jongens, het kan nog alle kanten op. Zelden zie ik in zo’n korte tijd zoveel wisselende stemmingen. En op het moment dat, ergens vanaf de zijkant van de zaal, de burgemeester en gevolg zich geconcentreerd afzonderen met wat papieren, daalt het volume van het geroezemoes. Alle ogen richten zich op het podium en als de -volstrekt overbodige, maar daarom niet minder fijne – dagvoorzitter de aandacht vraagt, is dat alleen voor de verstokte narcisten achterin de zaal die kennelijk liever zichzelf horen praten dan het volk.

Weg wedstrijd

In een paar rondes, waarin maar kleine fluctuaties zichtbaar worden, ontstaat een zetelverdeling waarin de meesten in de zaal zich wel lijken te kunnen vinden. Jaja, veel werkwoorden op een rijtje, want er zijn er heus wel die teleurgesteld zijn. Maar toch valt op dat de wedstrijdsfeer afneemt en de (ervaren) volksvertegenwoordigers hun rustige, wat beschouwelijker aard hervinden. Winnen is niet meer het belangrijkste, maar de vraag hoe we – met elkaar – een goede nieuwe raad en een goed college krijgen. Ook valt op dat vooral de -op dit moment nog waarschijnlijk – grootste partij in toenemende belangstelling komt te staan. Al ruim voordat de echte uitslag er is, knopen politici van steeds andere partijen een praatje aan in de VVD-hoek. Het spel is hier al begonnen. En elders in de zaal hoor ik “ze hebben ons hartstikke nodig, maar we willen zeker samenwerken.”

Het is de eerste keer dat ik een verkiezingsuitslagavond meemaak. Ik woon al sinds 1981 in de stad. Ik doe – met tussenpozen – al jaren hartstochtelijk werk voor de gemeenteraad. En toch nog nooit naar zo’n avond geweest. Stommeling die ik ben. Blijk ik potverdorie wat gemist te hebben zeg! Want deze avond is in wezen ondraaglijk saai omdat er het grootste deel van de tijd werkelijk niets, maar dan ook helemaal niets gebeurt. Maar tegelijkertijd is deze avond fantastisch en gezellig, omdat (bijna) al die spelers die samen de politiek in Almere vormen, zijn bijeen gedreven in één zaal met één collectief belang: hoe gaan wij de stad Almere de komende vier jaar zo goed mogelijk van dienst zijn. En dat alles in een blije, verwachtingsvolle en soms uitbundig opgeluchte stemming. Al deze mensen willen wat voor mijn stad en ze hebben zich zo verenigd, zo georganiseerd en zo ingespannen, dat ze het ook kúnnen gaan doen. Hoe bijzonder is het, dat ik daar als simpele burger gewoon tussen kan lopen en deel van kan zijn. Als ik rond 01:30 op mijn vermoeide ‘stalpoten’ de schaars gevulde zaal verlaat, weet ik het nu echt helemaal zeker. Die dichtbije gemeenteraad is echt het mooiste democratische instrument dat we hebben.